จังหวัดนครพนม ตั้งขึ้นเพื่อดูแลความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัยในพื้นที่อำเภอบ้านแพง ซึ่งยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2495 โดยมีบทบาทสำคัญในการบำบัดทุกข์บำรุงสุข รักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน รวมถึงการป้องกันปราบปรามอาชญากรรมตามแนวชายแดนแม่น้ำโขง
